Benowo

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
(Różnice między wersjami)
Linia 7: Linia 7:
 
!|'''Benowo na mapie'''
 
!|'''Benowo na mapie'''
 
|}
 
|}
'''Benowo''' (dawniej: niem. ''Bönhoff'') - wieś w województwie pomorskim, w [[powiat kwidzyński|powiecie kwidzyńskim]], w [[Gmina Ryjewo|gminie Ryjewo]].
+
'''Benowo''' (dawn. niem. ''Bönhoff'') - wieś w województwie pomorskim, w [[powiat kwidzyński|powiecie kwidzyńskim]], w [[Gmina Ryjewo|gminie Ryjewo]].
  
 
==Historia==
 
==Historia==

Wersja z 11:46, 27 paź 2008

UNIQ69559a4a629e3457-googlemap-00000000-QINU

Benowo na mapie

Benowo (dawn. niem. Bönhoff) - wieś w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo.

Spis treści

 [ukryj

Historia

Pierwsze zapiski z 1300 r. wymieniają Bynhow, 1404 r. Benenhoff, potem w XV-XVII w. Benhof, Benhowo, Benow, co oznaczało Pszczeli Dwór. Związane to było z pszczelarstwem, a ludność płaciła kośiołowi podatki w wysokości kilku beczek miodu rocznie. W XIV w. Zakon założył we wsi folwark do administrowania olbrzymimi lasami. W skład folwarku wchodziły tereny obecnej wsi Ryjewo. Hodowano konie i bydło rogate. W 1376 r. wymieniany jest mistrz Leśny podległy bezpośrednio komturowi z Malborka. Jego herbem były trzy zielone szyszki jodły. Używano też nazwy „Barenhof” (Niedźwiedzi Dwór), co świadczyłoby o występowaniu tych potężnych ssaków. Składowano tu też zboże, istniała karczma i stacja pocztowa. Na leśnej porębie zbierano siano z 17 łanów i 11 morgów. Działania wojenne w 1410 i 1414 r. zniszczyły całą okolicę i dwór odbudowano dopiero w 1416 r. Kolejne wojny w XV i XVI w. pustoszyły wieś, a dzieła zniszczenia dopełniały wylewy Wisły i Nogatu. Lustracja z 1565 r. mówi o pustej okolicy. Właścicielem tzw. Pastwisk Benowskich (w 1659 r. nazywanych Kalwińskimi) był na przełomie XVI i XVII w. Jerzy Baliński, a w 1608 r. jako dobra szkatułowe otrzymali je Loka i Łapiński, dworzanie Anny Wazówny.

Ponowny rozwój wsi nastąpił w XVII w. (15 chat) i nadal znajdowała się tu przeprawa przez Wisłę i Liwę, osada rybacka oraz karczma. Olbrzymia powódź z 1786 r. całkowicie zniszczyła wieś, którą odbudowano dopiero w pocz. XIX w., a po kolejnej powodzi w 1829 r. Benowo odbudowano na obecnym obszarze, dalej na wschód od Wisły i Liwy. W 1868 r. wieś liczyła 742 mieszkańców, w tym 477 katolików. Na północny zachód od Benowa leży Tralewo [Tralauerweide], wymienione w 1400 r. jako Tralaw, a w 1750 r. Pastwiska Tralewskie. Była to wieś na prawie niemieckim, podlegała bezpośrednio Malborkowi. Tekla Bielińska nadała Tralewo w wieloletnią dzierżawę emfiteutyczną swojemu dworzaninowi Jerzemu Kalksteinowi.

Pobliskie Sołtyski (Schulzenweide) wymieniano w 1380 r. jako osadę służebną, zamieszkiwaną przez 18, a potem 16 wolnych chłopów podległych urzędowi w Sztumie, któremu dostarczano co roku słomę i siano. W 1789 r. było tam 5 dymów. Od pocz. XVIII w. wymieniano też Bliźnice (Bliefnitzerweide), których nazwa pochodzi od rodziny Bliewernitz. Jakub Bliewernitz był przed 1717 r. komisarzem w Dzierzgoniu, a potem burgrafem w Malborku.

Na pocz. XX w. Benowo połączono w jedną dosyć bogatą gminę z Sołtyskami oraz koloniami leśnymi Tralewo, Bliźnice i Kuliki (Karlsthal). W 1925 r. liczyła ona 615 mieszkańców, a w 1943 r. - 717 mieszkańców i 1486 ha, istniała szkoła i poczta.

W latach 1954-1972 była tu Gromadzka Rada Narodowa, której Prezydium przewodniczył Adolf Bator. Po II wojnie światowej działała szkoła podstawowa, którą kierowali: Emil Burzawa, Franciszek Łukaszewski.

Przy końcu XIX w. Zbudowano też kościół ewangelicki z charakterystycznym hełmem dachowym, a obok cmentarz, Po ostatniej wojnie zbór został zdewastowany i opuszczony, Rozebrano go na cegłę w 1979 r.

Już w 1442 r. wymieniona była kaplica. W XIX w. miejscowymi katolikami opiekowali się księża z Pogorzałej Wsi i ze Sztumu. Od 1870 r. parafia katolicka.

Ciekawostki

"Zaułek Benowo" to nazwa ośrodka edukacji dla zrównoważonego rozwoju, prowadzonego przez Stowarzyszenie "Eko-Inicjatywa". Ośrodek powstał w budynku dawnej szkoły podstawowej w Benowie.

Zobacz też

Wykaz miejscowości powiatu kwidzyńskiego

Źródła

Siedziba gminy: Ryjewo


Wsie sołeckie: BarciceBenowoBorowy MłynJałowiecJarzębinaMątowskie PastwiskaPułkowiceRudnikiStraszewoTrzcianoWatkowice

Miejscowości niesołeckie: Benowo-WrzosyChojnoCzarne BłotoKlecewkoKulikiMątkiPańskie ŁąkiSołtyskiSzkaradowo SzlacheckieSzkaradowo WielkieTralewoWatkowice MałeWiszary