Otłowiec

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
Otłowiec na mapie

Otłowiec (dawn. niem. Gross Ottlau) – wieś w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja przy drodze krajowej nr 55.

Spis treści

Historia

Nazwa miejscowości, pierwotnie Otla, zdaniem toponomisty Huberta Górnowicza była polska i oznaczała miejsce otlone, wypalone. Potem przyjęła się forma Otłowo. Oznaczała ona początkowo jednostkę osadniczo-terytorialną, obejmującą kilka osad. Od czasów pierwszego biskupa pomezańskiego Ernesta (1250-1259) 120,5 łana w Otłowie posiadał na prawie chełmińskim rycerz Szymon. Był to zapewne teren późniejszego Otłowa właściwego (Wielkiego). Z nadania zaś biskupa Alberta (1260-1285) dziewiętnaście łanów Otłowa Małego należało do Ekharda, przybysza niemieckiego.

Rycerz Szymon musiał za zgodą swych dzieci – Ottona, Małgorzaty i Katarzyny – odstąpić biskupowi Henrykowi 30 łanów ze swych dóbr, co było zapewne ceną zatwierdzenia reszty posiadłości. Właścicielami Otłowa byli: Gerhard wraz z synem Henrykiem (w 1303 roku), rycerz Mikołaj z Otłowa (w latach 1326-1349), Pilgerim (w roku 1363), Jan (w latach 1376-1403), Niklas (w roku 1417) i Sander (w latach 1419 i 1485).

W XVI wieku część wsi dostała się w ręce von Lichtenheina. Reszta posiadłości należała do Rywałdzkich i Kalksteinów, rodzin sprzyjających Polsce i będących w wieku XVII w opozycji wobec elektorów i książąt pruskich. W 1787 roku Otłowo nadal było wsią rycerską. W roku 1885 na 373 ha mieszkały 263 osoby, a ćwierć wieku później – 183 osoby. W roku 1905 osadę zamieszkiwało 185, a w 1910r. - 183 mieszkańców. Natomiast w 1939 roku we wsiach Otłowiec i Otłówko było 557 mieszkańców i 125 gospodarstw domowych.

W centrum wsi znajdują się pozostałości cmentarza ewangelickiego.

Około 10 kilometrów od Kwidzyna jadąc w kierunku Grudziądza, przy drodze między Otłówkiem a Otłowcem, znajduje się kępa drzew w której znajduje się stary zapomniany cmentarz.

Zmiana dotychczasowej nazwy Gross Ottlau na Otłowiec ustalona została Zarządzeniem Nr 62 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 1953r. (Monitor Polski Nr 051, poz. 572). Wcześniejsza nazwa Otłowo wymieniona jest w Rozporządzeniu Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947r. (Monitor Polski Nr 111, poz. 719) jako obowiązujaca za dawną nazwę niemiecką Ottlau.

W latach sześćdziesiątych wieś otrzymała nową nazwę – Otłowiec. Do szybkiego rozwoju gospodarczego miejscowości przyczynił się zwłaszcza Stefan Wiśnioch, sołtys od 1961 roku. Po roku 1970 wybudowano tu siedemnaście nowych gospodarstw rolników indywidualnych. W tymże roku mieszkało w Otłowcu 299 osób. Była tu ośmioklasowa szkoła podstawowa, do której uczęszczało 139 dzieci i w której pracowało ośmiu nauczycieli.

W roku 1947 w odległości dwóch km od Otłowca powstało gospodarstwo rolne pod nazwą "PGR Osadniki". W 1970 roku mieszkały tam 132 osoby.

Otłowiec na przedwojennych pocztówkach

Zapisy nazewnictwa

  • 1285 - Otla, ville Otle (CDPr) też (UBP)
  • 1289 - Otella (CDPr), Otulla (UBP)
  • 1291 - Otulla maiori (UBP)
  • 1293 - Otella (UBP)
  • 1303 - Otla (UBP)
  • 1325 - Ocula (PUB)
  • 1326 - Ottula maiori (PUB)
  • 1330 - Othela (PUB)
  • 1336 - Ottele (PUB)
  • 1338 - Ottula (PUB)
  • 1342 - Othela (PUB)
  • 1349 - Ottola (PUB)
  • 1396 - Ottil (UBP)
  • 1402 - Ottlau majori (UBP)
  • 1403 - Otlow (UBP)
  • 1790 - Gr. Ottlau (Srt)
  • 1886 - Otłowo, Otłów (SG)
  • 1945 - Gross Ottlau (R)
  • inne spotykane formy (Otłow, Ottela, Ottila, Groß Ottlau, Groß Ottlau Dorf, Otłowiec)

Zobacz też

Wykaz miejscowości powiatu kwidzyńskiego

Źródła

Siedziba gminy: Gardeja


Wsie sołeckie: BądkiCyganyCzarne DolneCzarne GórneCzarne Małe (sołectwa: Czarne Małe I i Czarne Małe II) • Gardeja (sołectwa: Gardeja, Gardeja II, Gardeja III i Gardeja IV) • JaromierzKlasztorekKrzykosyMorawyNowa WioskaOtłowiecOtłówkoOtoczynPawłowoRozajnyTrumiejeWandowoWracławekZebrdowo

Miejscowości niesołeckie: AlbertowoCzachówekDębnoHermanowoJeziorkiJurkiKalmuzyKarolewoKlasztorneKlecewoMiędzylesieOlszówkaOsadnikiPodegrodziePrzęsławekRozajny MałeSzczepkowoWilkowo