Kurt Rosenfeld

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn

Kurt Rosenfeld urodził się 1 lutego 1877 roku w Kwidzynie (dawn. niem. Marienwerder). Rosenfeld pochodził z żydowskiej rodziny fabrykanckiej.

Kurt Rosenfeld (z prawej).

W latach 1896-1899 Rosenfeld studiował prawo i ekonomię na uniwersytetach we Freiburgu (m.in. u Maksa Webera (1864-1920)) i Berlinie.

Podczas studiów, zakończonych uzyskaniem stopnia doktora, wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec, SPD (niem. Sozialdemokratische Partei Deutschlands).

W roku 1905 rozpoczął pracę jako prawnik w Berlinie. Jako adwokat bronił wielu działaczy oskarżonych w procesach politycznych, m.in. Różę Luksemburg (1871-1919) (razem z Paulem Levi (1883–1930)), Kurta Eisnera (1867-1919) i Georga Ledeboura (1850-1947).

W latach 1910-1920 był radnym miejskim z ramienia SPD.

W międzyczasie, jako żołnierz brał udział w I wojnie światowej (1914-1918). W 1917 roku wraz z innymi przeciwnikami ówczesnej polityki SPD popierającej działania wojenne i pielęgnującej zawieszenie sporów politycznych (niem. Burgfriedenpolitik), założył Niezależną Socjaldemokratyczną Partię Niemiec (niem. Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands, USPD).

Po rewolucji, w okresie od listopada 1918r. do stycznia 1919r. pełnił funkcję ministra sprawiedliwości Prus (razem z Wolfgangiem Heine (1861-1944) z SPD), po czym został wybrany do pruskiej konstytuanty krajowej (niem. Preußische Verfassunggebende Landesversammlung).

Od 1927 roku wydawał wraz z Maxem Adlerem, Maxem Seydewitzem i Heinrichem Ströblem pismo "Klassenkampf. Marxistische Blätter" - organ prasowy marksistowskiej lewicy w SPD.

W latach 1920-1932 Rosenfeld był posłem do Reichstagu. We wrześniu 1931 roku, podczas głosowania w Reichstagu, Rosenfeld złamał dyscyplinę partyjną i został wykluczony z szeregów SPD. Rozczarowany bierną postawą SPD wobec nazistów oraz słabym programem gospodarczym, założył wraz z Seydewitzem Socjalistyczną Partię Robotniczą Niemiec (niem. Sozialistischen Arbeiterpartei Deutschlands, SAPD), której był wiceprzewodniczącym do 1933 roku. Początkowo partia przyciągnęła wielu członków SPD, którzy pokładli w nowej formacji duże nadzieje.

Na początku 1933 roku Rosenfeld wystąpił z SAPD i wezwał pozostałych członków partii do przyłączenia się do Komunistycznej Partii Niemiec (niem. Kommunistische Partei Deutschlands, KPD).

Obok kariery politycznej, Rosenfeld nadal pracował jako prawnik. Współpracował z polityczną organizacją pomocową "Rote Hilfe", założoną przez Wilhelma Piecka (1876-1960)) i Clarę Zetkin (1857-1933) powiązaną z KPD. Dla tej organizacji pracowała również córka Rosenfelda, adwokat Hilde Neumann (1905-1959).

Rosenfeld jako obrońca, brał udział w głośnych procesach politycznych: 1931 roku - w sprawie pisma Weltbühne (niem. Weltbühne-Prozeß), 1932 roku - proces Abla o krzywoprzysięstwo (niem. Meineidsprozess Abel), 1933 roku - proces Röntgenstraße.

Po pożarze Reichstagu, uniknął aresztowania wyjeżdżając z Niemiec najpierw do Francji a następnie do USA.

W 1933 roku wraz z węgierskim działaczem komunistycznym Sándorem Radó (1899-1981) założył w Paryżu międzynarodową, niezależną agencję prasową "Inpress".

Po utracie w 1934 roku obywatelstwa niemieckiego, przyjął 1939 roku obywatelstwo amerykańskie. Od roku 1940 wydawał razem z Gerhardem Eislerem (1897-1968) pismo "The German-American", dla którego teksty pisali m.in. Albert Norden, Karl Obermann, Albert Schreiner i Alfred Kantorowicz. Pismo ukazywało się w nakładzie 5-10 tysięcy egzemplarzy. W artykułach nawoływano do zjednoczenia się niemieckich emigrantów przeciwko narodowym socjalistom. Rosenfeld patronował również wraz z Alfonsem Goldschmidtem (1879-1940) gazecie "Volksecho".

Wiosną 1942r. powstała organizacja "German American Emergency Committee" (GAEC), której przewodniczącym został Rosenfeld. Celem organizacji była działalność na rzecz obrony amerykańskiej demokracji oraz budowa ruchu antyhitlerowskiego.

Na emigracji Rosenfeld nadal pracował jako prawnik. Wraz z Otto Nathanem (1893-1987) angażował się w uwolnienie Carla von Ossietzky’ego (1889-1938).

Kurt Rosenfeld zmarł 25 września 1943 w Nowym Jorku w USA.

Źródła