Gdakowo

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
(Różnice między wersjami)
Linia 15: Linia 15:
 
[[Grafika:Dom_Gdakowo.jpg|thumb|400px|right|Budynek z 1965 roku w Gdakowie. Zdjęcie wykonane w lipcu 2008 roku. Autor:[[Użytkownik:Drosik|Drosik]]]]
 
[[Grafika:Dom_Gdakowo.jpg|thumb|400px|right|Budynek z 1965 roku w Gdakowie. Zdjęcie wykonane w lipcu 2008 roku. Autor:[[Użytkownik:Drosik|Drosik]]]]
  
'''Gdakowo''' - wieś w województwie pomorskim, w [[powiat kwidzyński|powiecie kwidzyńskim]], w [[Gmina Prabuty|gminie Prabuty]].
+
'''Gdakowo''' (dawn. niem. Daakau – gwarowo Dakovo)- wieś w województwie pomorskim, w [[powiat kwidzyński|powiecie kwidzyńskim]], w [[Gmina Prabuty|gminie Prabuty]].
  
 
W latach 1975-1998 wieś należała do województwa elbląskiego.
 
W latach 1975-1998 wieś należała do województwa elbląskiego.
Linia 21: Linia 21:
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Pierwsze wzmianki o Gdakowie sięgają 1285 roku, gdzie wymieniany był jako Dachowe. W XIII i XIV wieku znajdowało się w posiadaniu rodziny Stangów - 10 kwietnia 1285 roku kapituła pomezańska przekazała Ditrichowi Stange 50 włók ziemi w Gdakowie i [[Rodowo|Rodowie]], jako zwrot długu. W [[1321]] lub [[1322]] roku doszło do transakcji sprzedaży dóbr Gdakowo - nowym właścicielem został mieszczanin z Torunia Jan Wenke, co potwierdził w [[1325]] roku biskup pomezański Rudolf. Kolejnym właścicielem stał się Tideman Pope wraz z żoną Agnieszką. Miało to miejsce w [[1367]] roku i wtedy też po raz pierwszy Gdakowo określono jako wieś.  
+
Wieś sołecka położona w północnej części gminy na terenie falistym, nad bezimienną strugą wpadającą do Postolińskiej Strugi. Teren wokół wsi nie zalesiony z nielicznymi wielkimi oczkami wodnymi i kanałami.
 +
Wieś zlokalizowana około 8,0 km od Prabut.
  
W roku [[1409]], jak wynika z dokumentacji, we wsi znajdowała się karczma oraz kaplica katolicka. Ta ostatnia została zniszczona w trakcie wojny głodowej, a następnie odbudowana, aby w [[1601]] r. mogła stać się filią [[Kościół Polski w Prabutach|polskiego kościoła]] w [[Prabuty|Prabutach]]. W [[1752]] r. dokonano rozbiórki kaplicy, a na jej miejscu powstał kościół (w latach 1753-1755) wg projektu Bogumiła Haselbachera mieszkającego w Gdakowie. Wieża zachowała się oryginalna, ale naprawiana była w roku 1796 oraz 1835.
+
Gdakowo występuje w różnych zapisach jako: Dachowe – 1285, Dakow – 1293,1294,1366, Dakowe – 1294, de Dachow – 1328, z Gadkowem (zam. Gdakowem) – 1570, Dackau – 1662, Daackau - ok.1790, Gdakowo – 1881,1936,1951.
 +
 
 +
Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Dach. Nazwisko Dach jeszcze w XIX wieku występowało w Dzierzgoniu, Kalwie i Starym Targu. Takie odczytanie nazwy wsi potwierdzają najstarsze zapisy z 1285 i 1328 roku.
 +
 
 +
 
 +
Pierwsze wzmianki o Gdakowie sięgają 1285 roku, gdzie wymieniany był jako Dachowe. W XIII i XIV wieku znajdowało się w posiadaniu rodziny Stangów - 10 kwietnia 1285 roku kapituła pomezańska przekazała Ditrichowi Stange 50 włók ziemi w Gdakowie i [[Rodowo|Rodowie]] plus 50 grzywien, jako zwrot długu. W [[1321]] lub [[1322]] roku doszło do transakcji sprzedaży dóbr Gdakowo - nowym właścicielem został mieszczanin z Torunia Jan Wenke, co potwierdził w [[1325]] roku biskup pomezański Rudolf. Wkrótce potem przeprowadził Wenke akcję osadniczą, co potwierdza dokument z 1328 roku, w którym występuje sołtys Mikołaj z Gdakowa (Nikolaus de Dachow). Kolejnym właścicielem stał się Tiedman Pope wraz z żoną Agnieszką. Miało to miejsce w [[1367]] roku. Biskup Mikołaj potwierdził sprzedaż w dokumencie i wtedy też po raz pierwszy Gdakowo określono jako wieś.
 +
 
 +
W roku 1378 kolejny właściciel Hermann von Allen sprzedał wieś i majątek biskupowi Johann’owi za kwotę 1200 marek.
 +
 
 +
W roku [[1409]], jak wynika z dokumentacji, we wsi znajdowała się karczma oraz kaplica katolicka wyposażona w dzwony i ornaty. Ta ostatnia została zniszczona w trakcie wojny głodowej, a następnie odbudowana, aby w [[1601]] r. mogła stać się filią [[Kościół Polski w Prabutach|polskiego kościoła]] w [[Prabuty|Prabutach]] skąd polscy diakoni, występujący jako proboszczowie w Gdakowie, przyjeżdżali od 1579 roku odprawiać nabożeństwa, które jeszcze w XVIII wieku odbywano po polsku. W [[1752]] r. dokonano rozbiórki kaplicy, a na jej miejscu powstał kościół (w latach 1753-1755) wg projektu Bogumiła Haselbachera mieszkającego w Gdakowie. Wieża zachowała się oryginalna, ale naprawiana była w roku 1796 oraz 1835.
  
  

Wersja z 13:23, 7 sie 2008

Gdakowo na mapie


Plik:Kosciol Gdakowo.JPG
Kościół w Gdakowie. Zdjęcie wykonane w lipcu 2008 roku. Autor:Drosik
Plik:Kosciol2 Gdakowo.JPG
Kościół w Gdakowie. Zdjęcie wykonane w lipcu 2008 roku. Autor:Drosik
Budynek z 1965 roku w Gdakowie. Zdjęcie wykonane w lipcu 2008 roku. Autor:Drosik

Gdakowo (dawn. niem. Daakau – gwarowo Dakovo)- wieś w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Prabuty.

W latach 1975-1998 wieś należała do województwa elbląskiego.

Spis treści

Historia

Wieś sołecka położona w północnej części gminy na terenie falistym, nad bezimienną strugą wpadającą do Postolińskiej Strugi. Teren wokół wsi nie zalesiony z nielicznymi wielkimi oczkami wodnymi i kanałami. Wieś zlokalizowana około 8,0 km od Prabut.

Gdakowo występuje w różnych zapisach jako: Dachowe – 1285, Dakow – 1293,1294,1366, Dakowe – 1294, de Dachow – 1328, z Gadkowem (zam. Gdakowem) – 1570, Dackau – 1662, Daackau - ok.1790, Gdakowo – 1881,1936,1951.

Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Dach. Nazwisko Dach jeszcze w XIX wieku występowało w Dzierzgoniu, Kalwie i Starym Targu. Takie odczytanie nazwy wsi potwierdzają najstarsze zapisy z 1285 i 1328 roku.


Pierwsze wzmianki o Gdakowie sięgają 1285 roku, gdzie wymieniany był jako Dachowe. W XIII i XIV wieku znajdowało się w posiadaniu rodziny Stangów - 10 kwietnia 1285 roku kapituła pomezańska przekazała Ditrichowi Stange 50 włók ziemi w Gdakowie i Rodowie plus 50 grzywien, jako zwrot długu. W 1321 lub 1322 roku doszło do transakcji sprzedaży dóbr Gdakowo - nowym właścicielem został mieszczanin z Torunia Jan Wenke, co potwierdził w 1325 roku biskup pomezański Rudolf. Wkrótce potem przeprowadził Wenke akcję osadniczą, co potwierdza dokument z 1328 roku, w którym występuje sołtys Mikołaj z Gdakowa (Nikolaus de Dachow). Kolejnym właścicielem stał się Tiedman Pope wraz z żoną Agnieszką. Miało to miejsce w 1367 roku. Biskup Mikołaj potwierdził sprzedaż w dokumencie i wtedy też po raz pierwszy Gdakowo określono jako wieś.

W roku 1378 kolejny właściciel Hermann von Allen sprzedał wieś i majątek biskupowi Johann’owi za kwotę 1200 marek.

W roku 1409, jak wynika z dokumentacji, we wsi znajdowała się karczma oraz kaplica katolicka wyposażona w dzwony i ornaty. Ta ostatnia została zniszczona w trakcie wojny głodowej, a następnie odbudowana, aby w 1601 r. mogła stać się filią polskiego kościoła w Prabutach skąd polscy diakoni, występujący jako proboszczowie w Gdakowie, przyjeżdżali od 1579 roku odprawiać nabożeństwa, które jeszcze w XVIII wieku odbywano po polsku. W 1752 r. dokonano rozbiórki kaplicy, a na jej miejscu powstał kościół (w latach 1753-1755) wg projektu Bogumiła Haselbachera mieszkającego w Gdakowie. Wieża zachowała się oryginalna, ale naprawiana była w roku 1796 oraz 1835.


Ludność

Wielkość wsi przedstawiała się następująco na przestrzeni lat:

  • 1789 r. - 34 domy mieszkalne,
  • 1817 r. - 38 domów mieszkalnych, 278 mieszkańców,
  • 1831 r. - 35 domów mieszkalnych, 217 mieszkańców,
  • 1864 r. - 48 domów mieszkalnych, 373 mieszkańców,
  • 1871 r. - 48 domów mieszkalnych, 372 mieszkańców,
  • 1885 r. - 48 domów mieszkalnych, 357 mieszkańców,
  • 1895 r. - 44 domy mieszkalne, 337 mieszkańców,
  • 1905 r. - 45 domów mieszkalnych, 306 mieszkańców,


Zobacz też

Wykaz miejscowości powiatu kwidzyńskiego


Źródła

Siedziba gminy: miasto Prabuty


Wsie sołeckie: AntoninKamiennaGdakowoGilwaGontyGórowychyGrodziecJakubowoJulianowoKołodziejeLaskowiceObrzynowoPilichowoPólkoRaniewoRodowoStańkowoStary KamieńSypanicaSzramowoTrumiejki

Miejscowości niesołeckie: Bronowo MałeGórowychy MałeGrażymowoHalinowoKałdowoKleczewoKolonia GąskiKowaleLaskowicki TartakMłyniskoOrkuszPachutkiPałatykiRodowo MałeRumunkiStary MłynZagaje