Gardeja

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
Gardeja na mapie

Gardeja (dawniej: niem. Garnsee) – duża wieś w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 55 z drogą wojewódzką nr 523.

Spis treści

Historia

W latach 1975 - 1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

W roku 1920 roku po przegranym przez Polaków plebiscycie na Powiślu Gardeja pozostała na obszarze Niemiec za wyjątkiem stacji kolejowej (Bahnhof Garnsee) na trasie linii Kwidzyn-Grudziądz.

W roku 1905 Gardeję zamieszkiwało 984, a w 1910r. - 987 mieszkańców.

Gardeja utraciła w 1945 roku prawa miejskie z 1334 roku na skutek zniszczeń wojennych. W XVI wieku siedziba braci czeskich. Zachowała się gotycka wieża kościelna z XIV wieku.

W Gardei istniały trzy cmentarze: przykościelny (dziś nie istnieje po nim żaden ślad), ewangelicki położony w północnej części i katolicki przy drodze w kierunku Grudziądza.

Zmiana dotychczasowej nazwy Garnsee na Gardeja ustalona została Rozporządzeniem Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946r. (Monitor Polski Nr 142, poz. 262).

Administracyjnie obszar Gardei jest podzielony na cztery sołectwa:

Miejscowość jest siedzibą gminy Gardeja.

Gardeja na przedwojennych pocztówkach

Zapisy nazewnictwa

  • 1285 - Garzano, Garzanum (CDPr)
  • 1323 - Gardzey (UBP)
  • 1342 - Gardzei (PUB)
  • 1361 - Garnsee (UBP)
  • 1400 - Garsei (UBP)
  • 1404 - Gardtzei (CDW)
  • 1441 - Garzey (UBP)
  • 1454 - Gardze (Kęt)
  • 1540 - Gardensehe (UBP)
  • 1565 - Gardaiem, Gardzeiem (LMC I)
  • 1717 - Garnsee (ZtM)
  • 1881 - Gardeja (SG)
  • 1945 - Garnsee (R)

Zobacz też

Wykaz miejscowości powiatu kwidzyńskiego

Źródła

Siedziba gminy: Gardeja


Wsie sołeckie: BądkiCyganyCzarne DolneCzarne GórneCzarne Małe (sołectwa: Czarne Małe I i Czarne Małe II) • Gardeja (sołectwa: Gardeja, Gardeja II, Gardeja III i Gardeja IV) • JaromierzKlasztorekKrzykosyMorawyNowa WioskaOtłowiecOtłówkoOtoczynPawłowoRozajnyTrumiejeWandowoWracławekZebrdowo

Miejscowości niesołeckie: AlbertowoCzachówekDębnoHermanowoJeziorkiJurkiKalmuzyKarolewoKlasztorneKlecewoMiędzylesieOlszówkaOsadnikiPodegrodziePrzęsławekRozajny MałeSzczepkowoWilkowo