Dubiel

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
Dubiel na mapie

Dubiel (dawn. niem. Daubel) - wieś położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn przy drodze wojewódzkiej nr 524.


Spis treści

Nazwa

Pochodzenie nazwy wsi nie zostało do końca ustalone. Może ono być polskie (dubiel to gatunek ryby - forma Daubel byłaby wówczas efektem zapisu niemieckiego) lub pruska (daubo - głębokie miejsce).

Historia

Zanim we wsi pojawiły się pierwsze ślady osadnictwa, obszar ten pokrywała puszcza. Już od XIII wieku obszar dzisiejszego Dubiela wchodził w skład ziem tychnowskich.

Pierwszy raz nazwa tej jednostki osadniczej pojawiła się w źródłach pisanych pod koniec XIV wieku (1396 rok)W źródłach tych nazwa wsi miała formę Dawlel lub Daubel. W przeszłości ziemie te prawdopodobnie pełniły rolę folwarku rycerskiego.

W XVI wieku wieś i folwark miały 16 łanów. W XVIII wieku chłopi zostali oczynszowani przez Jana Kazimierza Kretkowskiego, kasztelana chełmińskiego, właściciela Bystrzca, który jeszcze przed oficjalnymi aktami ustawodawczymi, w latach 1717-1740 oczynszował swoich chłopów, likwidując część folwarków pańszczyźnianych. Przed rokiem 1728 wydał ustawę wiejską dla Bystrzca i okolicznych wsi (w tym Dubiela). W połowie XVIII wieku każdy chłop mieszkający we wsi posiadał nadział ziemi w wysokości jednego łana.

Pod koniec XIX wieku wieś liczyła 344 mieszkańców. Jej obszar zajmował 460 ha. W roku 1905 osadę zamieszkiwało 300, a w 1910r. - 277 mieszkańców, z czego 233 charakteryzowało się narodowością polską. Ten wysoki udział ludności polskiej dowodzi, że ówczesna ludność zamieszkująca Dubiel była odporna na procesy germanizacyjne.

Ta odporność znalazła także oddźwięk w wynikach Plebiscytu przeprowadzonego na Powiślu w 1920 r. Za Polską głosowało 72% mieszkańców Dubiela (dla porównania w całym powiecie za Polską głosowało 7% ludności). Mimo takiego wyniku wieś znalazła się na obszarze niemieckim.

W latach trzydziestych XX wieku powstał na zachodnim krańcu wsi cmentarz ewangelicki.

Dubiel Fot. KrzaQ


W 1939 roku w 55 gospodarstwach domowych mieszkało 240 osób.

Zmiana dotychczasowej nazwy Daubel na Dubiel ustalona została Rozporządzeniem Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 grudnia 1947r. (Monitor Polski nr 014, poz. 55).

Po II wojnie św. Dubiel był wsią sołecką, w 1970 roku mieszkały tu 222 osoby.

Teraźniejszość

W 2007 roku liczba osób zamieszkujących Dubiel ukształtowała się na poziomie 190.

Sołtys (2012): Marek Tecmer
Dubiel 1
82-500 Kwidzyn
tel. 55 275 12 44 lub 660 873 225

Poprzednio funkcję sołtysa pełniła Ewa Goryńska.

Zapisy nazewnictwa

  • 1396 - Dawbel, Daubel (UBP)
  • 1397 - Dubal (UBP)
  • 1526 - Dubielewo (MRP)
  • 1582 - Dubiela (do) (ŹD)
  • 1647 - Dubiel (F)
  • 1727 - Dubellen (Kęt)
  • 1776 - Dubiel (ZtM)
  • 1790 - Dubiell (Srt)
  • 1881 - Dubiel Wielki, Mały (SG)
  • 1941 - Dubiel (NMS)
  • inne spotykane formy (Neuwalde; Daubel)

Zobacz też

Wykaz miejscowości powiatu kwidzyńskiego

Źródła

Siedziba gminy: miasto Kwidzyn

Wsie sołeckie: BaldramBrachlewoBrokowoBronnoDankowoDubielGniewskie PoleGórkiGrabówkoGurczJanowoKamionkaKorzeniewoLiczeLipiankiMarezaNowy DwórOboryOśnoPastwaPawlicePodzamczeRakowiceRakowiecRozpędzinySzałwinekTychnowy

Miejscowości niesołeckie: Gilwa MałaPole RakowieckieSzadowoWola-Sosenka