Dorota z Mątowów

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
(Różnice między wersjami)
(Ciekawostki)
(Ciekawostki)
Linia 17: Linia 17:
 
Dorota z Mątowów była pierwowzorem opisanej przez Adama Mickiewicza w powieści poetyckiej ''Konrad Wallenrod'' Aldony, zamurowanej w wieży zamku w Malborku, która przez wskazanie Wallenroda jako "tego, który >>ich<< zniszczy" przyczyniła się do wyboru go na Komtura zakonnego.
 
Dorota z Mątowów była pierwowzorem opisanej przez Adama Mickiewicza w powieści poetyckiej ''Konrad Wallenrod'' Aldony, zamurowanej w wieży zamku w Malborku, która przez wskazanie Wallenroda jako "tego, który >>ich<< zniszczy" przyczyniła się do wyboru go na Komtura zakonnego.
  
Życie Doroty z Mątowów opisał Günter Grass w powieści ''Turbot'' (''Der Butt'') z 1977.
+
'''Życie Doroty z Mątowów opisał Günter Grass w powieści ''Turbot'' (''Der Butt'') z 1977:'''
  
 
"''...że Dorota Swarze była biedną,cierpiącą wskutek presji swoich czasów kobietą: raczej głupią niż mądrą, udręczoną przez bezsenność i zapadającą na migrenę, rozlazłą w prowadzeniu domu, ale obdarzoną zdolnościami planistycznymi kiedy szło o organizowanie pochodu biczowników, o chudej piękności i nieubłaganie silnej woli, mimo wielogodzinnych rozdygotanych ekstaz słabą w wymyślaniu sugestywnych cudów, trochę piśmienną, bo obdarzoną poetyckim zmysłem, leniwą w łóżku i pilną jedynie w biczowaniu,dobrą w marszu i dlatego skorą do chodzenia, wesołą tylko w kontaktach z wałęsającymi się pokutnikami i innymi wyrzutkami, bogatą w ekstrawaganckie pragnienia, lecz praktyczną i wskazującą drogę jako kucharka swej egocentrycznej postnej kuchni....''"
 
"''...że Dorota Swarze była biedną,cierpiącą wskutek presji swoich czasów kobietą: raczej głupią niż mądrą, udręczoną przez bezsenność i zapadającą na migrenę, rozlazłą w prowadzeniu domu, ale obdarzoną zdolnościami planistycznymi kiedy szło o organizowanie pochodu biczowników, o chudej piękności i nieubłaganie silnej woli, mimo wielogodzinnych rozdygotanych ekstaz słabą w wymyślaniu sugestywnych cudów, trochę piśmienną, bo obdarzoną poetyckim zmysłem, leniwą w łóżku i pilną jedynie w biczowaniu,dobrą w marszu i dlatego skorą do chodzenia, wesołą tylko w kontaktach z wałęsającymi się pokutnikami i innymi wyrzutkami, bogatą w ekstrawaganckie pragnienia, lecz praktyczną i wskazującą drogę jako kucharka swej egocentrycznej postnej kuchni....''"
 
(Turbot, Wydawnictwo Oskar, Gdansk 1995, strona 174, tłumaczenie Sławomir Błaut)
 
(Turbot, Wydawnictwo Oskar, Gdansk 1995, strona 174, tłumaczenie Sławomir Błaut)
  
Fragment pieśni pielgrzymkowej o Błogosławionej Dorocie z roku 1637:
+
'''Fragment pieśni pielgrzymkowej o Błogosławionej Dorocie z roku 1637:'''
  
 
"''Sam nadto nieba Pan i Matka Jego''
 
"''Sam nadto nieba Pan i Matka Jego''

Wersja z 12:03, 28 lip 2008

Błogosławiona Dorota z Mątowów, Dorota Schwartze (ur. 25 stycznia 1347 w Mątowach Wielkich, zm. 25 czerwca 1394 w Kwidzynie) – rekluza i stygmatyczka.

Spis treści

Życie i duchowość

Urodziła się w Mątowach Wielkich koło Malborka jako córka kolonisty niderlandzkiego Wilhelma Schwartze i jego żony Agaty. Żona mieszczanina gdańskiego i matka dziewięciorga dzieci. Po śmierci męża w 1390 udała się do Kwidzyna, gdzie jej spowiednikiem został dawny dziekan wydziału teologii na uniwersytecie w Pradze Jan z Kwidzyna. Poprzedni spowiednicy, Radislaus i Mikołaj z Pszczółek, nie rozumieli potrzeb duchowych Doroty. Jan z Kwidzyna, najwybitniejszy teolog krzyżacki, duszpasterz i członek Zakonu, szybko uznał ją za mistyczkę dużej miary, przypominającą w swojej ascezie szkoły mistyczno-ascetyczne Niderlandów. Wbrew ówczesnym obyczajom Jan z Kwidzyna jako jej opiekun duchowy, zezwolił Dorocie na częstą komunię świętą. Wyjednał zgodę u biskupa Jana Moncha i Kapituły Pomezańskiej na spełnienie jej pragnienia życia jako pustelnicy-rekluzy. Po uzyskaniu również zgody Wielkiego Mistrza Konrada Wallenroda zbudowano dla niej w kwidzyńskiej katedrze od strony prezbiterium małą celę, do której w czasie uroczystej procesji 2 maja 1393 roku wprowadzono ją i zamurowano, zostawiając mały otwór z widokiem na ołtarz, który służył też do przyjmowania komunii świętej i posiłków. Dorota zmarła 25 czerwca 1394 roku i została pochowana z dużą czcią i adoracją w krypcie dla duchowieństwa. Jej grób stał się celem pielgrzymek.

Duchowość Doroty z Mątowów przypomina duchowość devotio moderna i Świętej Brygidy Szwedzkiej. Jan z Kwidzyna spisał jej objawienia w dwóch dziełach w formie dialogu: Conffessiones i Apparitiones. Napisał także traktaty o jej życiu i duchowości Septililium i Liber de festis. Dorota z Mątowów znana jest także z krytyki upadku moralnego zakonu krzyżackiego i osoby Wielkiego Mistrza Konrada Wallenroda.

Kult

Aprobaty "odwiecznego kultu" Doroty z Mątowów dokonał papież Paweł VI 9 stycznia 1976. Zgodnie z normami odtąd Dorocie z Mątowów przysługuje tytuł pod jakim była czczona w Kościele do tej pory. W Polsce była nazywana błogosławioną, zaś w Niemczech świętą, dlatego Dorota z Mątowów raz jest nazywana błogosławioną, raz świętą (por. kazania kard. Joachima Meisnera i kard. Josepha Ratzingera). W Kościele Katolickim jej wspomnienie obchodzone jest w archidiecezji gdańskiej, diecezji elbląskiej i archidiecezji warmińskiej 25 czerwca. Dorota wspominana jest także w niektórych diecezjach niemieckich oraz przez zakon krzyżacki. Na terenie diecezji elbląskiej jest patronką kobiet.

Parafie i kościoły

  • Parafia pw. Błogosławionej Doroty z Mątów - Gdańsk, osiedle Jasień
  • Elbląg, Kościół Bł. Doroty

Ciekawostki

Dorota z Mątowów była pierwowzorem opisanej przez Adama Mickiewicza w powieści poetyckiej Konrad Wallenrod Aldony, zamurowanej w wieży zamku w Malborku, która przez wskazanie Wallenroda jako "tego, który >>ich<< zniszczy" przyczyniła się do wyboru go na Komtura zakonnego.

Życie Doroty z Mątowów opisał Günter Grass w powieści Turbot (Der Butt) z 1977:

"...że Dorota Swarze była biedną,cierpiącą wskutek presji swoich czasów kobietą: raczej głupią niż mądrą, udręczoną przez bezsenność i zapadającą na migrenę, rozlazłą w prowadzeniu domu, ale obdarzoną zdolnościami planistycznymi kiedy szło o organizowanie pochodu biczowników, o chudej piękności i nieubłaganie silnej woli, mimo wielogodzinnych rozdygotanych ekstaz słabą w wymyślaniu sugestywnych cudów, trochę piśmienną, bo obdarzoną poetyckim zmysłem, leniwą w łóżku i pilną jedynie w biczowaniu,dobrą w marszu i dlatego skorą do chodzenia, wesołą tylko w kontaktach z wałęsającymi się pokutnikami i innymi wyrzutkami, bogatą w ekstrawaganckie pragnienia, lecz praktyczną i wskazującą drogę jako kucharka swej egocentrycznej postnej kuchni...." (Turbot, Wydawnictwo Oskar, Gdansk 1995, strona 174, tłumaczenie Sławomir Błaut)

Fragment pieśni pielgrzymkowej o Błogosławionej Dorocie z roku 1637:

"Sam nadto nieba Pan i Matka Jego

W pętach miłości więźnia siedzącego

Ciebie kochanie swoje nawiedzali

I celę twoją w raj ci przemieniali"

Źródła

Linki zewnętrzne