Czarne Małe

Z Kwidzynopedia - encyklopedia e-kwidzyn
Czarne Małe na mapie

Czarne Małe (dawn. niem. Kleinzehren/Klein Nieder Zehren) - wieś położona w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja.

Spis treści

Historia

Tereny wsi Czarne Małe były zamieszkane już w średniowieczu, a w XVII w. ludność słuchała kazań w języku polskim w kościele ewangelickim w Czarnem Dolnym.

W 1718 r. wydzielono z majątku Czarne Górne nowe siedlisko o nazwie Czarne Małe. Objął je kpt. Johann Christian Fischer i jego zięć Perszewski. W latach międzywojennych archeolog Waldemar Heym odkopał nad jeziorem Kuchnia w pobliżu Czarnego Małego ziemianki mieszkalne z pocz. XVII w., zbudowane z drzewa i kamieni polnych oraz dużą ilość naczyń ceramicznych z tego okresu. Większość zabudowy wsi pochodzi z początku XX w.

Nazwa wsi zanotowana została już w roku 1289 - Ditterichswalde, zapiski z następnych lat podają nazwy - Dittrichswalde 1790, Dietrichswalde 1941, Kuchnia 1951. To informacje z Górnowicza. Natomiast serwis Kartenmaister wymienia nazwy Küche 1798-1820, Insel Küche, Dietrichswalde 1820-1905.

W roku 1905 osadę zamieszkiwało 139 mieszkańców. Czarne Małe należało do osady Czarne Dolne (dawn. niem. Niederzehre).

Jak pisze w swojej książce "Katrynka. Graniczna struga" Zygfryd Wendt przez jezioro Kuchnia mógł z dużym prawdopodobieństwem przepływać Nogat, mający swoje źródła nieopodal w jeziorze Nogat.

Po wojnie zmiana dotychczasowej nazwy na Czarne Małe ustalona została Zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1950r. (Monitor Polski nr 134, poz. 1720).

Zapisy nazewnictwa

  • 1668 - Klein Sehren (ZtM)
  • 1741 - Klein Zehren (ZtM)
  • 1790 - Klein Tscheeren (Srt)
  • 1936 - Czarne Małe (Ar)
  • 1945 - Kleinzehren (R)
  • inne spotykane formy (Klein Nieder Zehren, Klein Niederzehren)

Zobacz też

Wykaz miejscowości powiatu kwidzyńskiego

Źródła

Siedziba gminy: Gardeja


Wsie sołeckie: BądkiCyganyCzarne DolneCzarne GórneCzarne Małe (sołectwa: Czarne Małe I i Czarne Małe II) • Gardeja (sołectwa: Gardeja, Gardeja II, Gardeja III i Gardeja IV) • JaromierzKlasztorekKrzykosyMorawyNowa WioskaOtłowiecOtłówkoOtoczynPawłowoRozajnyTrumiejeWandowoWracławekZebrdowo

Miejscowości niesołeckie: AlbertowoCzachówekDębnoHermanowoJeziorkiJurkiKalmuzyKarolewoKlasztorneKlecewoMiędzylesieOlszówkaOsadnikiPodegrodziePrzęsławekRozajny MałeSzczepkowoWilkowo